دۆسیە
پڕۆژەی ماڵی مام بۆ ؟ گرنگی ئەم پڕۆژەی ماڵی مام له‌ چیدایه‌؟
 ئاراسته‌:عه‌بدول نه‌جم


22/2/2019دا،لەلایەن دڵسۆزان وخەمخۆرانی ڕێبازی(( مام )) ەوە،پڕۆژەیەكی نمونەیی و جوانی ئەندازیاری ئاشكرا كرا كە نیاز وایە لە ئایندەدا لە سەر مەزاری مام لە گردی دەباشان جێبەجێبكرێت و ببێتە سیمایەكی دیارو جوان و ڕازاوەی شاری سلێمانی و تەواوی كوردستانیش.

چاودێری سیاسی  و شاره‌زا له‌ بواری ئه‌ ندازیاری نەوزادی موهەندیس سه‌باره‌ت به‌ پڕۆژه‌كه‌ی ماڵی مام و گرنگی پڕۆژەكه‌  لەڕووی ئەندازیاریەوە بۆ(ئاڕاسته‌ )ڕونكرده‌وه‌ ، هەموو پڕۆژەیەكی ئەندازیاری گەورە بێت یان بچوك پێویستە چەند پێوەرێكی ستانداری ئەندازیاری تیادا بێت.


گرنگی ئەم پڕۆژە لەڕووی ئەندازیاریەوە

ئاشكرایە هەموو پڕۆژەیەكی ئەندازیاری گەورە بێت یان بچوك تایبەت بێت بە بواری بیناسازی و نیشتەجێبوون یان گەشتوگوزاری یان ڕێگاوبان و پرد و ئاوەڕۆ و تەندروستی و كارگەی بەرهەمهێن و ...هد. پێویستە چەند پێوەرێكی ستانداری ئەندازیاری تیادا بێت،وەك:
1.ئامادەكردنی ((سایت پلان)) بەمانای دەرخستنی سروشتی جێگە و پێگەی پڕۆژەكە لەگەڵ چواردەرو و دەروبەری پڕۆژەكەدا وەك(( ڕێگاوبان و بیناكان و سەوزایی و ..هتد.)) و دەبێت هارمۆنیەت و هەمئاهەنگی و ڕێكخستنێكی تیادا بێت و نەبێتە پڕۆژەیەكی نەشاز،بەڵكو ببێتە شاكار و پڕۆژەیەكیناوازە لەڕووی دیزاین و بیناكاری و سیما و ..هتدوە.
2.پێوەرەكانی ژینگە،یەكێكە لەو پێوەرە ئەندازیاریانەی كە دەبێت گرنگی و كاری لەسەر بكرێت بۆ سەلامەتی پڕۆژەكە و گونجاندنی لە ڕووی جوڵەی هەوا و و تیشكی خۆر و ..هتد.
3.سروشتی پڕۆژەكە لەڕووی ئەوكەسانەی كە بەكاری دێنن بەشێوەیەكی بەردەوام و لە گەڵ ئەوكەسانەی كە وەك سەردانیكەر یان موڕاجیعەوە بەكاریدێنن و پێویست دەكات ڕەچاوی گرنگی هەر یەكەو  پێكهاتەیەكی پڕۆژەكە بكرێت.
4.یاساكان،پێوست دەكات هەموو پڕۆژەیەكی ئەندازیاری،بەپێی یاسا كاریپێكراوەكانی وڵات جێبەجێبكرێت لەڕووی كوالێتی و بوونی ناوچەی سەوزایی و سەلامەتی ڕێگاوبان و ئاسەوارو ژینگە و تەندروستی و گەشتوگوزاری و ..هتد.
بەم شێوەیە گرنگە دیزاینەر یان ئەندازیاری پسپۆڕ ئەم پێوەرانە لەبەرچاو بگرێت لەكاتی سەرهەڵدانی بیرۆكە یان دەستكردن بەكاری دیزاینی پڕۆژە ئەندازیاریەكان.

جا هەر پڕۆژەیەك پێویست دەكات سێتێكی تەواوی نەخشەكانی((تەلارسازی و ئینشائی/بیناسازی و كارەبایی و میكانیكی((تەندروستی/ئاو و ئاوەڕۆ ))ی بۆ ئامادەبكرێت و ئەوكاتیش هەریەكەیان لیستی تێچووی پسپۆڕیەكانی خۆیان ئامادە دەكەن و دواتریش تێچووی گشتی هەموو پڕۆژەكە دەردەكەوێت.

ئه‌م پڕۆژه‌یه‌ زۆر بەشێوەیەكی جوان و زەوق و سەلیقەیەكی ناسك و ئەندازیاری تیادا بەدەردەكەوێت

جا ئەم پڕۆژەیەی ((ماڵی مام )) كە سەیری دەكەیت و لێیدەڕوانیت ،زۆر بەشێوەیەكی جوان و زەوق و سەلیقەیەكی ناسك و ئەندازیاری تیادا بەدەردەكەوێت و هەر یەكەیەك لەناو پڕۆژەكەدا مانا و ئاماژەی تایبەتی خۆی هەیە و وەزیفە و ئەركی دیاریكراوی خۆی دەبینێت،ئەوەی  ئاشكرا كراوە پڕۆژەكە لەم بەشانەی لای خوارەوە پێكدێت:
1.كتێبخانەیەكی نیشتیمانی گەورەو دەوڵەمەند لەلایەك بە كتێبخانەكەی مام و لەلایەكی تریشەوە بەجۆرەها سەرچاوەی سیاسی و ئابوری و ئەمنی و كۆمەڵایەتی و زانستی و ئەدەبی و ..هتد.چونكە مام بۆخۆی كەسێكی سیاسی و یاسایی و هونەر و ئەدەب دۆست و پشتیوانی هەموو بیرۆكە و هەوڵێكی زانستی و داهێنەرانەش بوە،هەربۆیەش ئەم بەشە و تەواوی پڕۆژەكەش ڕەنگدانەوەی مێژوو و خەبات و ماندووبون و جێگەدەستی مام نیشان دەدات و وەك سەرگوزشتەیەكی مێژوویی و ڕابووردوو وەبیر هەموان دێنێتەوە و بەزیندوویش دەیهێڵێتەوە و نەوەكانی داهاتووشی پێئاشنا دەكات.و ئەم كتێبخانەش دەبێتە سەرچاوەیەكی زانستی بۆ لێكۆڵینەوە و خوێندنی باڵا بۆ خوێندكارەكان و بۆ كەسانی پسپۆڕی تریش.
2.مۆزەخانەیەك: كەتیایدا دەتوانرێت هەموو پێداویستی و كەلوپەل و ئەرشیف و وێنە و تۆمار و كارو چالاكی و كۆبونەوە و سەردانەكانی مامی تیادا پیشان بدرێت و هەڵبگیرێت،بۆئەوەی ڕاستەوخۆ  پیشانی هەموان بدرێتەوە. بیرۆكەی ئەوەش هەیە كەلەم مۆزەخانەیەدا مێژوو و ڕابووردووی كەسایەتیە سیاسی و ئەدەبی و ڕۆشنبیری و كۆمەڵایەتی و سەربازی و شەهیدەكانی هەموو لایەنەكان و پارچەكانی تری كوردستانیشی جێگە تیا ببێتەوە،بۆئەوەی ببێتە مۆزەخانەیەكی نیشتیمانی و نەتەوایەتی و ماڵی مام وەك هەمیشە ببێتە كۆكەرەوەی دەنگ و ڕەنگە جیاوازەكانی براكان لەهەرچوار پارچەی كوردستاندا و ماڵێكی بۆ هەمیشە ئاوەدان و كوردانە و بەزیندوو هێشتنەوەی كوردایەتیش بێت وەكو فكر و ئایدیایەكی پێشكەوتووخواز.
3.سەكۆی ئازاد: ئەم سەكۆیە بڕیارە لەسەر ڕووبەرە 500مەتر دووجا دروستبكرێت،وەك ڕەنگدانەوەی بیر و فكر و لایەنگری مام بۆ ڕای ئازاد و دەربڕینیشی بەبێ‌ سانسۆر و چاودێری و ئەم سەكۆیە ببێتە بڵندگۆیەك بۆ هەموو كەسێك كە بیەوێت بیروڕای خۆی بە ئاشكرا دەرببڕێت بەبێ‌ ئەوەی هیچ كەس و لایەنێك ڕێگری لێبكەن و ببێتە ئەو جێگەیەی كە پارێزبەندی((حصانە)) بۆ هەموو ئەو كەسانە هەبێت كە گوتاری تیادەدەن.
4.چێشتخانە:  بوونی چێشتخانەیەكی خواردنە كوردەواریەكانیش لەم جێگەیەدا بە پێویست زانراوە بۆ پیشاندانی خواردنە كوردیەكان بە ناوخۆ و بیانیەكانیش كە سەردانی ئەم پڕۆژەیە دەكەن و بتوانن لە كەشوهەوایەكی ئارامدا چێژ و تام وەربگرن لە م خواردنانە و ئێمەش وەكو نەتەوەی كورد هەروەك تورك و فارس و عەرەب ببینە خاوەنی ئەو خواردنانەی كە لە بنچینەدا كوردی بوون و مۆركی كوردەواریان پێبدەینەوە.
5. پاركێكی كراوە: ئەم پاركە بە بەردەوامی كراوەیە و بۆ هەموان بەتاك و خێزانەكان هەیە كە سەردانیبكەن و كاتی خۆیانی تیادا بەسەر بەرن بە ئازادی .لەم پڕۆژەیەدا ئەم پاركە 90%  كۆی ڕووبەری پڕۆژەكە داگیر دەكات.
6. شاری یاری منداڵان: كە لەم جۆرە جێگایانەدا بوونی شارێكی یاری بۆ منداڵان پێویستە و ئیدی دایك و باوكان سەرقاڵ نابن و منداڵەكانیش كاتێكی خۆش بەسەر دەبەن.


ڕووبەری زەوی تەرخانكراو بۆی بریتیە لە 80 دۆنم زەوی

بەم شێوەیە ئەم پڕۆژەیە كە كۆی ڕووبەری زەوی تەرخانكراو بۆی بریتیە لە 80 دۆنم زەوی و لەسەر مەزاری مام دروست دەكرێت كە دوو دەستی یەكگرتوو لەخۆ دەگرێت كە بریتین لە هەردوو دەستی مام كە هەمیشە لەكۆڕوكۆبونەوە جەماوەریە فراوانەكاندا بەرزیدەكردەوە و ببوە سیمبولی مام و هەر ئەویش خاوەنێتی كە ئاماژەیەكی بەردەوام و پەرۆشی مام پیشان دەدات بۆ یەك و یەكگرتوویی ڕیزەكان و تەبایی نێوان سەركردە و پارت و جەماوەری گەلەكەمان كە مام زۆر باش لەو ڕاستیە گەیشتبوو كە بەبێ‌ یەك ویەكگرتوویی و تەبایی نێوان هەموان هەرگیز سەركەوتن بەدەست نایەت.بەبەرزی 32 مەتر و لەسەر ڕووبەری 2 هەزار مەتری چوارگۆشە دەبێت.لەسەر ڕووبەری 30هەزار مەتر چوارگۆشەش بینایەكی 6 نهۆمی دروست دەكرێت كە هەموو ئەوبەشانەی لای سەرەوە لەخۆ دەگرێت لەگەڵ دوو هۆڵی بۆنەكان كە یەكێكیان جێگەی 2000 كەس و ئەویتریان جێگەی 400 كەس دەبێتەوە.دوو گەڕاجی تایبەت و گشتیش لەخۆ دەگرێت.

چەند تێبینیەكی گشتی لەسەر كۆی پڕۆژەكە:

1.ئەم پڕۆژەیە تاكو ئێستا هیچ بڕە پارەیەكی بۆ تەرخان نەكراوە و هیچ دەرخستەیەكیشی بۆ تێچووی گشتی دیارینەكراوە و هەركەس و لایەنێكیش لەخۆوە بەبێ‌ بوونی بەڵگەی سەڵمێنراو هەق نیە هیچ ژمارەیەك دیاریبكات بۆ تێچووی پڕۆژەكە.هەرچیەكیش بڵاودەكرێتەوە و دەوترێت دوورە لەڕاستیەوە،و هیچ بڕە پارەیەكیش نەچۆتە دیزاینی پڕۆژەكەوە.
2.ئەم پڕۆژەیە و بیرۆكەكەی لەدوای كۆچی دوایی مامەوە هاتۆتە بوون و سەریهەڵداوە ،وەك مافێكی سروشتی مام كە ئەو چۆن بەزیندوویی و تەمەنی 60 ساڵی خۆی بەخشیوەتە كوردایەتی و تەواوی كوردستانی گەورە،ئاوهاش وەك ئەمەكێك بۆ پێشمەرگەیەك و سەركردەیەك و سەرۆكێك و سیمبول و كاریزمایەكی نەتەوەیی بوونی ئەم پڕۆژەیە بەپێویست زانراوە،بۆئەوەی بۆ هەمیشە گیان و ژیان و خەبات و ناو و ناوبانگی مام بە نەمری بمێنێتەوە لەشاری سلێمانی و كوردستانی باشوو و تەواوی كوردستانی گەورەشدا وەك هەموو سەركردە نەمرەكانی ناوچەكە و دونیاش كە ڕێزیان لە سەركردە و ڕابەرەكانیان گرتوە.
3.ئەم پڕۆژەیە چۆن پڕۆژەیەكی سیاسی و مێژووییە بۆ هێشتنەوەی مێژوو و خەباتی 60 ساڵەی مام و تەواوی كوردایەتیش،ئاوهاش دەتوانرێت لە ئایندەدا بكرێتە پڕۆژەیەكی ئابوری و سوودی مادی لێوەدەستبكەوێت و بتوانرێت پڕۆژەكە خۆی بژێنێت و لەهەمان كاتیشدا بەهۆی بوونی چێشتخانە و كافتریاو مۆزەخانە و كۆشكی گەشتوگوزاری و ..هتد. ببێتە سەرچاوەی داهات و دەرامەت و گوزەرانی دەیان و بگرە سەدان خێزانیش .هەروەها بۆ ناوچەكە وەك شاری سلێمانی و دواتریش بۆ گەڕەكی كوردسات ببێتە هۆی دروستبوونی قەرەباڵغی و درستكردنی دوكان و مۆڵی زیاتر و ئەمەش بەقازانج بۆ هەموان دەگەڕێتەوە.
4.دەكرێت ئەم پڕۆژەیە وەك پڕۆژەیەكی گەشتوگوزاریش لێی بڕوانرێت و لە ئایندەدا دەیان پڕۆژەی گەشتوگوزاری تری لێ دابمەزرێت بەهۆی هەڵكەوتەی جێگەكەی كە بەرزاییە و دەڕوانێتە سەر ناو شاری سلێمانی و نزیكیشە لە شاخی گویژە و ئەزمەڕەوە و جارێكی تریش ببێتە سەرچاوەیەكی گەورەی داهات بۆ سەدان خێزان و كوڕ و كچانی گەنج و ڕەخساندنی هەلی كار بۆیان.
5.گەر بەووردی بڕوانرێتە تەواوی پڕۆژەكە و پێكهاتە جۆراوجۆرەكانی،بە تایبەتیش ناوچە سەوازاییەكان و باخ و گوڵ و دارە بەردارەكان ،دەتوانرێت ئەو ڕاستیە وەبیر هەموان بهێنرێتەوە كە مام هەمیشە لایەنگری سیاسەتی چەپكە گوڵەكە بوەو هەموانی پێكەوە گرێداوە و هەموانیش لەسەر سفرە و لەماڵە گەورەكەی مام و یەكێتیدا سەرەڕای هەموو جیاوزایەكانیان جێگەیان بۆتەوە و بەهەموانیان نەخشەیەكی جوانی ڕەنگاوڕەنگ و مۆزائیكێكی ڕەنگین و سەرنجڕاكێشیان دروستكردوەو لەئێستاشدا و لەزۆنی سەوزدا ئەو ڕاستیە دەبینرێت لەبوونی دەیان حیزبی سیاسی و ڕێكخراوی پیشەیی و مەدەنی و ..هتد.كەهەموانیان لەسایەی سیاسەت و حەكیمی و دووربینی مامەوە توانیوانە گەشە بەكار و چالاكیەكانیان بدەن.
6.ئەم پڕۆژەیە بۆخۆی گرنگیەكی گەورەی هەیە،چونكە پڕۆژەیەكی تاكە كەسی نیە و ناشبێتە موڵكی كەسی و تایبەتی و بنەماڵەی مام و تاپۆش ناكرێت لەسەر هیچ كەس و لایەنێك،بەڵكو موڵكی گشتیە و بۆ خزمەتی گشتیشە و لەسەر موڵكی تایبەتی هیچ كەسێكیش بنیات نانرێت بەڵكو لە بنچینەدا ئەو جێگەیە بۆ باخ و دارستان دیاریكراوە و تەنها موڵكی حكومەتی هەرێمە و و ئەم پڕۆژەیەش دەچێتە هەمان چوارچێوەوە، و وەكو سەركردە و لایەنیتر تاپۆ نەكراوە و ناشكرێت،جا بۆخۆی ئەمە جیازای مام بوە لە ژیان و لە مردنیشیدا،چونكە تاكو ئێستاش بە ماڵەكەی مام خۆشیەوە لەدەباشان لەسەر نەخۆی نەخێزانەكەی تاپۆ نین.

دامەزراندنی ئەم پڕۆژەیە گەلێك گرنگ و پێویستە لەهەموو ڕوەكانەوە

لەكۆتایدا ،دەتوانرێت بوترێت بون و دامەزراندنی ئەم پڕۆژەیە گەلێك گرنگ و پێویستە لەهەموو ڕوەكانەوە و دواتریش پڕۆژەكە بەشێوەیەكی گشتی ڕەنگدانەوەی خەسڵەت و سیفاتە جوان و نایابەكانی مام پیشان دەدات،كە هەمیشە وەك سەركردە و ڕابەر و سەرۆك و یاساناس و سیاسیەك و ئەدەب و هونەر دۆستێك و پاڵپشتی زانست و زانستخوازان و هەژاران و وەك پێشمەرگەیەكی سادەش،خاوەنی سیفاتە جوانەكانی وەفا وئەمەك بۆ هاوڕێ‌ و دۆستەكانی و دڵفروان بۆ هەموان بێ‌ جیاوازی و نانبدە و سفرە واڵا بۆ هەموان و تەنانەت هیچ كات بێ‌ میوان نەبوە و گەر بوبێتیش ئەوا خۆی لەگەڵ پاسەوانەكانی خۆیدا نانی خواردوە،مام پێاوێكی سادە و خاكەڕا وقسەخۆش و مەشرەب خۆش بوە تەنانەت لەگەڵ دوژنەكانیشدا و وەك سەرۆكی وڵاتێكی عەرەبی و ئیسلامی گرنگی وەك عێراق لەناوچەكە و دونیاشدا ناسراوە و بە سەركردەیەكی مەزن وەسفكراوە،مام پیاوێكی زمانزان و دووربین و بەتەواوی مانای وشە سیاسەتوانێكی بەئەزمون و شارەزابوە و هەموانیش ڕێز و تەقدیریان بۆ كەسێتی و بیروڕاو پێشنیاز و ڕاكانی هەبوە. مام خۆشەویستی تاكبەتاكی كوردی باشوور و تەواوی كوردستانی گەورە بوە ،چونكە هەمیشە وەكو سەركردە و كاریزمایەكی گەورەی نەتەوەیی و خەمخۆری هەموان لە ڕۆژە سەختەكاندا بەمادی و مەعنەوی پشتگیری و پشتیوانی لێكردوون و هەوڵی ئاشتەوای و برایەتی و تەبایی هەموانی داوە.

مام ڕۆڵی گەورەی بینیوە لە داهێنانی فكر و ئایدیا

مام بەخەباتی دوورودرێژو بەو ڕۆڵە زیندوەی كە لە ساڵانی چل و پەنجاكانی سەدەی ڕابووردوەوە و لەهەردوو شۆڕشی ئەیلول و شۆڕشی نوێشدا وەك سەركردە و ڕابەر و سەرۆك ڕۆڵی گەورەی بینیوە لە داهێنانی فكر و ئایدیا و ڕچە و ڕێبازی نوێی خەبات و كوردایەتی و هەمیشەش لایەنی دیموكراسی و ئاازادی و عەداڵەتی كۆمەڵایەتی و سەروەری یاسا و ڕێزگرتن لەمافەكانی مرۆڤ و ژنانیش بوە.هەربۆیە ئەم پڕۆژەیە ڕەنگدانەوە و پیشاندانەوەی تەواوی ئەو 60 ساڵ خەبات و دروشم و ماندوبونەی مامە و هەربۆیە ئەم پڕۆژەیەش ناوی ((ماڵی مام))ی لێنراوە بۆئەوەی هەمیشە ماڵی مام ئاوەدان و سلێمانیش جوانتر وكوردستانیش گەشەكردووتر بێت و لەناوخۆ و ناوچەكە و دونیاشەوە سەردانیبكەن و بەمێژوو و خەباتی كوردایەتی ئاشنا ببن.
بەهیوای ئەوەی هەرچی زووە ئەم پڕۆژەیە بكەوێتە واری جێبەجێكردنەوە و هەموانمان بەبینین و تەواوبوونی شادومان ببین.دەستخۆشیش بۆ هەموو ئەو كەسانەی كە خاوەنی بیرۆكەكە بوون و هەوڵی جێبەجێكردنیشی دەدەن.
4380 جار خوێندراوه‌ته‌وه‌
2/28/2019 3:28:12 PM
زیاتر ...
زۆرترین خوێندراو
  • 24 کاتژمێر
  • هەفتە
  • مانگ